حقوق زن و شوهر (بخش دوم)

حقوق شوهر بر زن(وظایف زن)

قسمت عمده‌ای از استحکام پایه‌های زندگی، در گرو رعایت حق شوهر از جانب زن است. در این زمینه زن لازم است فقط و فقط حضرت حق و قیامت را لحاظ کند، و از دستورگیری از دیگران نسبت به شوهرش، و قبول دخالت اطرافیان بپرهیزد. چه بسا که دیگران در فرمان‌ها و دستورات خود در خطا و اشتباه باشند، یا نسبت به جمال و جلال زندگی و امنیت زن و شوهر نظر سویی داشته باشند، و چه بسا که مایه دخالت دیگران در زندگی زن و شوهر جوان و تازه عروسی کرده حسادت باشد.

نفوذپذیری و اثرگیری زن زیاد است، بنابراین به این حالت طبیعی خود و امکان اشتباه و حسادت دیگران توجه عمیق داشته باشد، و در رعایت حق شوهر که رعایت حق ایمانی و اسلامی و انسانی است خدا را ملاحظه کند، و قیامت خود را در نظر بگیرد. مرد دوست دارد زن، زن او باشد، حالات زن بودنش محفوظ باشد، از اینکه بالاخره زن است و زن آفریده شده دست برندارد، لطافت، ناز، طنازی، عشوه‌گری خود را برای شوهر حفظ کند، مقلد دیگران و قبول کننده دخالت اقوام نزدیک و دور و همسایه و معاشر نباشد.

در هر صورت زنِ شوهر باشد، و بر محور خواسته‌های مشروع او زندگی کند، امور خانه را مطابق میل شوهر اداره کند و برای فرزندانش مادر باشد. بعضی از زنان زن بودن خود را فراموش می‌کنند، ضمخت و خشن و تند و قهرمان مسلک می‌گردند، که این حالات کام مرد را فوق‌العاده تلخ و او را از ازدواج و زندگی پشیمان و گاهی از عمر خود سیر می‌کند. تمکین زن از شوهر به وقت نیاز مرد، اطاعت او از همسر در تمام امور شرعی و اخلاقی حق بیرون رفتن از خانه و مسافرت، منهای سفر حج واجب از حقوق واجبه شوهر برعهده زن و قسمتی هم مستحب است.

1- اطاعت

حضرت باقر(ع) فرمود: زنی به محضر رسول حق آمد و گفت حق شوهر بر زن چیست؟ فرمود: اطاعت از شوهر و پرهیز از عصیان نسبت به او. پیامبر(ص) فرمود: به هنگامی که زن نماز واجب پنج وقت را بخواند، و روزه رمضان را بگیرد، و حج خود را انجام دهد، و از شوهرش فرمان ببرد، و حق علی(ع) را که امام واجب ‌الاطاعه‌ای است بشناسند، از هر دری از هشت در بهشت که می‌خواهد به بهشت درآید.

به این روایت بسیار مهم که از رسول با کرامت اسلام رسیده توجه کنید: هر آن زن شایسته‌ای که خدا را عبادت کند، واجبات را ادا نماید، از شوهر فرمان برد، وارد بهشت می‌شود. هر آن زنی که نماز بگذارد، بدون نیاز از خانه بیرون نرود، از شوهر اطاعت کند، خداوند گناهان گذشته و آینده‌اش را بیامرزد. به زنی به نام حولا فرمود: به آن خدایی که مرا به راستی مقام نبوت داده، مرد بر زن حق دارد، چون شوهر او را طلب کند اجابت نماید، اگر دستوری دهد سرنپیچد، و با او ستیزه و مخالفت نکند. و در گفتاری بسیار مهم و کوبنده فرمود: زن تا حق شوهر را ادا نکند، حق خداوند را ادا نکرده.

در این روایات ملاحظه کردید که تنها اطاعت از شوهر ملاک نجات نیست، بلکه ایمان زن و عبادت او و ادای واجبات و ترک محرمات نیز دخالت قابل توجه در نجات او دارد، به این معنا که وقتی همه این واقعیات در وجود زن جمع باشد عامل رستگاری و فلاح او در دنیا و آخرت است.

2- تمکین

زن در غیر مواردی که از نظر شرع محدودیت دارد، واجب است نسبت به خواسته مرد، در مسئله کام‌گیری تسلیم باشد، حتی مستحب است در این زمینه پیش‌قدم شده آمادگی خود را اعلام نماید. پیامبر(ص) و سلم فرمود: بر زن لازم است از بهترین عطر استفاده کند، زیباترین لباسش را بپوشد، خود را به نیکوترین وجه آرایش دهد، و صبح و شب همچون طاووس خرامان خود را به شوهر عرضه نماید، باز هم حقوق شوهر بیش از اینهاست.

اگر زن به همین صورت به این دستور عمل کند، شوهرش را برای خود حفظ کرده، و او را از چشم‌چرانی، و هوس نسبت به دیگران، یا رفتن دنبال این و آن حتی به صورت مشروع بازداشته. عمده‌ای از اختلافات از همین ناحیه مایه می‌گیرد، زن عطر و بهترین لباس و نیکوترین آرایش را به وقت رفتن مهمانی و عروسی برای خود می‌خواهد، و نسبت به شوهر روش و منش او معمولی است، تازه وقتی از مهمانی و عروسی برمی‌گردد، برای شوهر مهلت دیدن او را به آن صورت نمی‌گذارد، بلافاصله لباس زیبا را از تن درآورده لباس خانه می‌پوشد، و زینت و آرایش را جمع کرده به صورت عادی درمی‌آید، کاری که شوهر را دل‌زده، رنجیده، و ناراحت می‌کند و باعث سست شدن رابطه، و فراهم کننده امور دیگر می‌گردد. بسیاری از مردان جوان، و متوسط نزد خود من از عادی بودن، بی‌تفاوت بودن، بی‌میل بودن زنانشان به مسئله تمکین، و دوری کردنشان از آرایش برای شوهر و لباس زیبا پوشیدن، و جلوه دادن خود شکایت کرده، و میل به رفتن دنبال متعه، یا ازدواج مجدد را اظهار کرده، و درخواست حل مشکل نموده‌اند. من تنها سفارشی که به بانوان دارم این است که در این مرحله با تمام وجود از دستورات پیامبر و امامان معصوم(ع) اطاعت کنید تا مشکلی پیش نیاید، و مرد بیرون از خانه را هوس ننماید، وگرنه بنای زندگی ویران می‌شود، و گناه نابخشودنی ویرانی خانه و خانواده در روز قیامت به عهده شماست!

در رابطه با میل مرد به زن و تمکین زن نسبت به شوهر رسول خدا دستور عجیبی دارند، این دستور را در پاسخ زنی که از حق شوهر از رسول خدا پرسید فرمودند: او را از کام‌گیری منع نکند هر چند بالای شتر باشد، کنایه از اینکه این مسئله مهم است و عامل پابرجایی محبت شوهر و حفظ او از امور خارج از خانه. و باز آن حضرت فرمودند: برای اینکه شوهر را به وقت نیازش از سر واکنید نماز را که بالاترین عبادت است طولانی نکنید.

3- بیرون رفتن از خانه

متأسفانه این واقعیت بسیار سودمند، یعنی وجوب اطاعت زن از شوهر در بیرون رفتن از خانه از جانب بسیاری از زنان، که از حیثیت الهی زن بودن خود دست برداشته‌اند، و برای خود نسبت به شوهرشان مردی قائلند تعطیل شده. اگر بیرون رفتن زن از خانه به طور آزاد و دلخواه مصلحت بود، خداوند مهربان، آن را گره به زلف اجازه شوهر نمی‌زد. بی‌اجازه بیرون رفتند، و مایه فتنه و فساد شدند، عادی هم بیرون نرفتند، زیباترین لباس را پوشیدند، به بهترین وجهی آرایش کردند، موی و روی را بیرون انداختند، در برابر مردم کوچه و بازار به طنازی و عشوه‌گری برخاستند، و گاهی در این زمینه چراغ غیرت مرد را هم خاموش کردند، تا به بازی گری‌های او اعتراض نکند، از فرهنگ شیطانی یهود و نصاری و به قول خودشان تمدن و تجدد پیروی نمودند، و بلاهایی به سر اسلام و مسلمین آوردند که تا قیامت جبران نمی‌شود. رسول خدا(ص) از بیرون رفتن زنان از خانه بدون اجازه شوهر نهی کردند، اگر زن بدون اجازه و رضای شوهر خارج شود تمام ملائکه آسمان و هر جن و انسی که بر او می‌گذرد لعنتش می‌کنند تا به خانه بازگردد.

امام صادق(ع) می‌فرماید: مردی از انصار به مسافرت رفت و به همسرش تأکید کرد تا من برنگردم از خانه بیرون نرو، پدر آن زن در ایام سفر شوهرش بیمار شد، زن کسی را نزد رسول حق فرستاد، و اجازه عیادت خواست فرمود از شوهر اطاعت کن و در خانه بنشین، حال بیمار سنگین شد باز پیام داد ولی رسول اسلام همان جواب را داد، پدر از دنیا رفت، زن قاصدی نزد پیامبر فرستاد، که برای نماز به جنازه پدر بروم حضرت همان جواب را داد، پدر را به خاک سپردند و زن در خانه ماند، پیامبر پیام دادند، ای زن خداوند بپاس این فرمانبرداری از شوهرت، پدرت و تو را آمرزید.

امیرالمؤمنین(ع) به مردان سفارش اکید می‌کند: بانوان را از دیدن اجانب حفظ کن، زیرا محجوب بودن آنان عفتشان را بیشتر حفظ می‌کند، بیرون رفتن آنان و در مناظر عمومی قرار گرفتنشان، فسادش بیشتر از این نیست که افرادی را که مورد اعتماد نیستند به خانه ببری، اگر توانستی کاری کنی که جز تو را نشناسند این کار را انجام بده.

4- پرهیز از آزار شوهر و تندخویی و بدزبانی

رسول اسلام(ص) در این زمینه سخنرانی عجیبی فرمودند: ای زنان! در راه خدا صدقه دهید گرچه از زیور و زینت خود، گرچه یک دانه خرما، چه اینکه بیشتر شما هیزم جهنم هستید، لعنت می‌کنید، و نسبت به خدمات شوهر سپاسگزار نیستید. زنی عرضه داشت: مگر ما نیستیم که مادری می‌کنیم، کودک را ماه‌ها در شکم می‌پرورانیم، به او شـیر می‌دهیم، مگر این دختران سـرپرست خانه‌ها، و این خواهران دلسوز برادرها از جنس ما نیستند؟ فرمود: چرا، باردار هستید، فرزند می‌آورید، شیر می‌دهید، مهربان و با عاطفه‌اید، اگر ناسازگاری با شوهر و آزار دادن به او نبود هیچ زن نمازگزاری به آتش قیامت نمی‌سوخت.

امام ششم(ع) فرمود: نماز سه نفر قبول نیست؛ خدمتکار گریخته تا وقتی دست به دست صاحبش بگذارد، زنی که شب تا صبح شوهر از او ناراضی باشد، پیشوایی که مردم او را نخواهند و او امامت کند. علی بن جعفر از برادرش امام کاظم(ع) پرسید: زنی که با سوء خلق، بد زبانی، درشت‌گویی مردش را خشمگین کند نماز و حالش نزد خدا چگونه است؟ فرمود: در معصیت به سر می‌برد تا وقتی که شوهر راضی شود.

رسول خدا(ص) به حولا فرمود: به آن خدایی که مرا به صدق و راستی به مقام رسالت انتخاب کرده، هنگامی که مرد بر زن خشم بگیرد خداوند نیز بر او خشم گیرد.

امام ششم(ع) فرمود: ملعون است زنی که همسرش را بیازارد و وی را غمگین و غصه‌دار کند، و خوشبخت است خوشبخت زنی که احترام شوهر را نگه دارد و وی را نیازارد و در هر حال از وی اطاعت نماید.

5- خدمت در خانه

رسول خدا(ص) به حولا فرمود: زنی که غذای خوش‌گوار برای شوهر آماده کند، خداوند خوراک‌های گوناگون در بهشت برایش مهیا نماید و بگوید بخور و بنوش به پاداش زحماتی که در دنیا کشیدی و فرمود: هر زنی در خانه شوهر، به منظور زیباسازی چشم‌انداز چیزی را جابجا کند، خداوند به او نظر رحمت اندازد، و هر که مورد نظر رحمت باشد از عذاب در امان است. امام باقر(ع) فرمود: حضرت زهرا علیها السلام کارهای داخلی منزل، و خمیر کردن، و نان پختن را به عهده گرفت، و امیرالمؤمنین(ع) کارهای خارجی مانند هیزم آوردن، و خرید مایحتاج منزل را.

6- احترام به شوهر و خوشرفتاری با او

امام هفتم(ع) فرمود: جهاد زن، نیکو شوهرداری است. سپاس از زحمات مرد، با محبت با او سخن گفتن، صبر برنداری او، پذیرایی عاشقانه از وی، استقبال از او و بدرقه او، تمکین بی‌چون و چرا در ایامی که مجاز است، آرایش و زینت و خوب پوشیدن برای او، اداره امورزندگی به نحوی شایسته و مناسب، قناعت در مخارج، تحمیل ننمودن بیش از حد قدرت بر شوهر و…که معصومین(ع) به عنوان وظیفه زن در برابر شوهر معین فرموده‌اند جهاد زن و نیکو شوهرداری اوست.

حضرت باقر(ع) فرمود: زن در حریم حضرت حق شفیعی با قدرت‌تر و نجات دهنده‌تر از رضایت شوهر ندارد. امام ششم(ع) می‌فرماید: گروهی خدمت رسول اسلام(ص) آمدند، عرضه داشتند مردمی را دیدیم که برای بزرگان‌شان سجده می‌کردند، شما هم به ما چنین اجازه‌ای می‌دهید؟ فرمود: نه، اگر بنا بود چنین دستوری بدهم می‌گفتم زن برای شوهر سجده کند.

رسول خدا(ص) به حولا فرمود: هر زنی در سختی و رفاه با شوهرش بسازد، و از وی اطاعت کند، خداوند او را با همسر ایوب محشور کند، هر زنی گفتار تلخ و زننده شوهرش را تحمل کند خداوند برای هر کلمه‌ای اجر روزه‌دار مجاهد به او عنایت فرماید. و فرمود: حق مرد بر زن این است که چراغ خانه را روشن کند، غذا را آماده کند، هنگام ورود تا در خانه استقبالش کند، و خوش آمد بگوید، آفتابه و لگن و حوله حاضر نماید، آب روی دستش بریزد، و بدون عذر، خود را از او دریغ ننماید.

7- برای غیر شوهر خود را نیاراید

رسول حق(ص) به حولا فرمود: زر و زیور خود را در منظر و دیدگاه غیر شوهر مگذار، در غیاب شوهر خود را خوشبو مکن، روسری خود را که جلب نظر می‌کند، و مچ دست را نشان مده، اگر چنین کنید دینتان را تباه و خدا را به خشم آورده‌اید. ایشان از اینکه زن در خارج از خانه لباس چشمگیر بپوشد، به صورتیکه نظر دیگران را جلب کند نهی فرموده، و از اینکه زیور صدادار با خود بردارد قدغن نمود زنی که بدین صورت بیرون رود و همسرش راضی باشد، به هر قدمی که آن زن برمی‌دارد خانه‌ای از آتش برای شوهرش بنا می‌شود، بال و پر زنان خود را در این زمینه بچینید، نگذارید در این امور پر بگیرند، که بی‌بال و پر بودنشان در این مسائل موجب خوشنودی و سرور برای شما و کل خانواده است.

8- بدون اجازه شوهر در اموال او تصرف نکند

امام ششم(ع) فرمود: زن مجاز نیست بدون اذن شوهر برده آزاد کند یا صدقه دهد، یا چیزی ببخشد، یا نذر مالی کند، اما زکات واجب و صله‌رحم، و احسان نیاز به اجازه ندارد.

رسول حق(ص) فرمود: بدون اجازه شوهر از مال مرد به کسی نبخشد، اگر بخشید گناهش از او و ثوابش برای شوهر است.

نویسنده: ستار شیرویی

برگرفته از: سایت نشر عدالت

حقوق زن و شوهر | حقوق شوهر بر زن | حقوق زن بر شوهر

حقوق زن و شوهر | حقوق شوهر بر زن | حقوق زن بر شوهر

حقوق زن و شوهر | حقوق شوهر بر زن | حقوق زن بر شوهر | امور قضایی خانواده

حقوق زن و شوهر | حقوق شوهر بر زن | حقوق زن بر شوهر | امور قضایی خانواده

بازدید: 155