انواع مجازات ها در قانون مجازات 

انواع مجازات ها در قانون مجازات اسلامی

انواع مجازات ها در قانون مجازات اسلامی

وقتی دادگاه در فرآیند دادرسی مطابق مقررات قانونی، اتهام انتسابی به متهم را محرز دانست، بایستی حسب قانون مجازات عمل ارتکابی مجرم را معین نماید. لازم به ذکر است در قانون مجازات اسلامی 1392 تأسیس تعویق صدور حکم پیش‌بینی شده و همان گونه که از نام آن پیداست، دادرس می‌تواند برای مدتی صدور حکم مجازات را به تأخیر اندازد.

انواع مجازات ها

مجازات‌ها به سه دسته اصلی، تکمیلی یا تتمیمی و تبعی تقسیم می‌شوند.

1– مجازات اصل

مجازات اصلی در قانون مجازات عمومی

مجازات اصلی، عقوبتی را گویند که مقنن برای هر فعل یا ترک فعل مجرمانه خاص در نظر گرفته است. بر اساس قانون مجازات عمومی 1304 با توجه به طبقه‌بندی جرایم مجازات‌ها بدین ترتیب پیش‌بینی شده بود:

ماده 8- مجازات جنایت از قرار ذیل است:

* اعدام

* حبس مؤبد با اعمال شاقه

* حبس موقت با اعمال شاقه

* حبس مجرد

* تبعید

* محرومیت از حقوق اجتماعی

ماده 9- مجازات جنحه‌ی مهم از قرار ذیل است:

* حبس تأدیبی بیش از یک ماه

* اقامت اجباری در نقطه یا نقاط معین یا ممنوعیت از اقامت در نقطه یا نقاط معین

* محرومیت از بعضی حقوق اجتماعی

* غرامت در صورتی که مجازات اصلی باشد.

ماده 10- مجازات جنحه‌ی کوچک از قرار ذیل است:

* حبس تأدیبی بیش از یک هفته تا یک ماه

* غرامت از پنج تومان و یک قران الی پنجاه تومان

ماده 11- مجازات خلاف از قرار ذیل است:

* حبس تکدیری از بیست و چهار ساعت تا یک هفته

*  غرامت تا پنج تومان

ماده 12- حبس موقت با اعمال شاقه از سه سال کمتر و از پانزده سال بیشتر نخواهد بود.

* مدت حبس مجرد از دو تا ده سال است.

* مدت تبعید از سه سال کمتر و از پانزده سال بیشتر نخواهد بود.

* مدت حبس تأدیبی از هشت روز الی سه سال است.

ماده 13- اعمال شاقه محکومین به حبس با مشقت باید راجع به امور عام المنفعه باشد.

ماده 14- محکومین به تبعید باید تحت الحفظ به جایی که محکمه معین می‌کند اعزام شده و در آنجا تحت نظر بماند. در صورت تبعید باید به خارج از مملکت، محکوم علیه را با تحت الحفظ تا سر حد برده و از مملکت اخراج شود.

مطابق ماده 8 قانون مجازات عمومی 1352 مجازات‌های اصلی جنایت به قرار زیر است:

1- اعدام

2- حبس دائم

3- حبس جنایی درجه یک از 3 سال تا 15 سال

4- حبس جنایی درجه دو از دو سال تا 10 سال

ماده 9 مجازات‌های اصلی جنحه به قرار زیر است:

1- حبس جنحه‌ای از 61 روز تا سه سال

2- جزای نقدی از 5001 ریال به بالا

ماده 12 مجازات خلاف جزای نقدی از 200 ریال تا 5000 ریال است.

منبع: کتاب حقوق جزای عمومی کاربردی (منطبق با قانون مجازات اسلامی 1392)

نویسنده: جواد نیکبختی